10 Mẹo Nhận Biết Và Xử Lý Thiết Bị Điện Bị Rò Điện An Toàn
Mẹo nhận biết và xử lý thiết bị điện bị rò điện an toàn
Thiết bị điện bị rò điện là tình trạng dòng điện xuất hiện ở những bộ phận vốn không được phép mang điện, chẳng hạn như vỏ kim loại của máy giặt, tủ lạnh, bình nóng lạnh hoặc một số thiết bị gia dụng khác. Đây không chỉ là sự cố gây khó chịu khi sử dụng mà còn tiềm ẩn nguy cơ điện giật, chập điện và cháy nổ. Vì vậy, biết cách nhận biết và xử lý thiết bị điện bị rò điện là một kỹ năng an toàn cần thiết trong mỗi gia đình.
Thiết bị điện bị rò điện là gì?
Trong điều kiện hoạt động bình thường, dòng điện được dẫn qua các bộ phận và dây dẫn đã được cách điện. Tuy nhiên, khi lớp cách điện xuống cấp, dây điện bị hỏng, linh kiện gặp sự cố hoặc thiết bị bị ẩm, dòng điện có thể truyền sang vỏ hoặc những bộ phận bên ngoài.
Hiện tượng này thường được gọi là rò điện. Mức độ rò có thể khác nhau tùy tình trạng thiết bị. Dù chỉ cảm thấy tê nhẹ khi chạm vào vỏ thiết bị, bạn cũng không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu hệ thống điện đang có vấn đề.
Nhận biết cảm giác tê khi chạm vào thiết bị
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy là cảm giác tê, châm chích hoặc giật nhẹ khi chạm vào phần kim loại của thiết bị.
Hiện tượng này có thể xuất hiện ở máy giặt, tủ lạnh, máy nước nóng, lò nướng và nhiều thiết bị sử dụng điện khác. Nếu nhiều người đều cảm nhận hiện tượng tương tự khi chạm vào cùng một thiết bị, nên ngừng sử dụng và kiểm tra thay vì tiếp tục vận hành như bình thường.
Không nên thử đi thử lại bằng cách chạm tay vào thiết bị để xác định có điện hay không.
Chú ý khi thiết bị thường xuyên làm aptomat chống rò nhảy
Nếu nhà sử dụng thiết bị bảo vệ chống dòng rò như RCD hoặc RCBO và bộ phận này thường xuyên ngắt khi bật một thiết bị nhất định, đó có thể là dấu hiệu cần kiểm tra.
Tuy nhiên, việc aptomat ngắt cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác như quá tải hoặc chập mạch. Vì vậy, không nên tự kết luận nguyên nhân chỉ dựa vào hiện tượng này.
Đặc biệt, tuyệt đối không tìm cách vô hiệu hóa thiết bị chống rò chỉ để tiếp tục sử dụng thiết bị điện.
Quan sát dây nguồn, phích cắm và lớp cách điện
Dây nguồn bị nứt, bong lớp cách điện, biến dạng hoặc có dấu hiệu cháy sém đều cần được chú ý. Phích cắm lỏng, chân cắm đổi màu hoặc khu vực kết nối có dấu hiệu quá nhiệt cũng là những biểu hiện bất thường.
Nếu phát hiện dây dẫn đã hư hỏng, không nên chỉ quấn tạm bằng băng keo rồi tiếp tục sử dụng trong thời gian dài. Với thiết bị có công suất lớn, việc sửa chữa dây nguồn hoặc linh kiện nên được thực hiện đúng kỹ thuật.
Cẩn thận với thiết bị điện đặt ở nơi ẩm ướt
Độ ẩm có thể làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố điện, đặc biệt đối với thiết bị đặt trong nhà tắm, nhà bếp, khu vực giặt giũ hoặc ngoài trời.
Nếu thiết bị bị nước tràn vào, ngập nước hoặc ướt bất thường, không nên lập tức cắm điện để thử xem thiết bị còn hoạt động hay không.
Hãy ngắt nguồn và để người có chuyên môn kiểm tra khi cần thiết. Với các thiết bị điện, việc nhìn bên ngoài đã khô không đồng nghĩa các bộ phận bên trong hoàn toàn an toàn.
Ngắt nguồn điện khi nghi ngờ thiết bị bị rò điện
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, ưu tiên đầu tiên là cách ly thiết bị khỏi nguồn điện một cách an toàn.
Nếu có thể thực hiện mà không phải chạm vào khu vực nghi đang mang điện, hãy tắt công tắc hoặc aptomat cấp điện cho thiết bị. Sau khi nguồn đã được ngắt an toàn, thiết bị nên được để riêng và không tiếp tục sử dụng cho đến khi xác định được nguyên nhân.
Nếu vị trí công tắc, phích cắm hoặc khu vực xung quanh có dấu hiệu nguy hiểm, không nên cố tiếp cận mà hãy ngắt nguồn từ vị trí an toàn hơn hoặc nhờ người có chuyên môn xử lý.
Không kiểm tra rò điện bằng tay
Một sai lầm nguy hiểm là dùng tay chạm trực tiếp vào vỏ thiết bị để kiểm tra xem còn bị tê hay không. Cảm giác tê không phải là phương pháp đo an toàn và mức độ nguy hiểm có thể thay đổi tùy môi trường, độ ẩm và điều kiện tiếp xúc.
Việc kiểm tra chính xác cần sử dụng thiết bị đo phù hợp và được thực hiện đúng quy trình. Nếu không có kiến thức về điện, tốt nhất không tự tháo thiết bị hoặc tự đo ở những phần đang có điện.
Kiểm tra hệ thống nối đất của thiết bị
Nhiều thiết bị có vỏ kim loại được thiết kế để sử dụng cùng hệ thống nối đất bảo vệ. Khi xảy ra lỗi cách điện, hệ thống bảo vệ phù hợp giúp giảm nguy cơ điện áp nguy hiểm tồn tại trên phần kim loại có thể chạm tới và hỗ trợ thiết bị bảo vệ ngắt nguồn.
Nếu ổ cắm hoặc hệ thống điện trong nhà không có nối đất đúng kỹ thuật, nên nhờ thợ điện có chuyên môn kiểm tra và cải thiện.
Không nên tự nối dây tiếp đất vào đường ống nước, khung kim loại hoặc những vị trí tùy ý vì có thể tạo thêm nguy cơ mất an toàn.
Sử dụng thiết bị chống dòng rò phù hợp
RCD hoặc RCBO là những thiết bị bảo vệ quan trọng trong hệ thống điện gia đình. Chúng có khả năng phát hiện dòng điện rò vượt ngưỡng thiết kế và nhanh chóng ngắt mạch.
Tuy nhiên, thiết bị chống rò không thay thế hoàn toàn cho việc nối đất, cách điện và sử dụng thiết bị đúng cách. Hệ thống điện an toàn cần kết hợp nhiều biện pháp bảo vệ.
Việc lựa chọn, lắp đặt và kiểm tra thiết bị bảo vệ nên được thực hiện theo yêu cầu kỹ thuật của hệ thống điện.
Gọi thợ điện khi không xác định được nguyên nhân
Nếu thiết bị liên tục gây tê, làm thiết bị bảo vệ ngắt hoặc có dấu hiệu cháy, mùi khét và hoạt động bất thường, nên ngừng sử dụng và liên hệ kỹ thuật viên hoặc thợ điện có chuyên môn.
Không nên tự tháo máy giặt, tủ lạnh, bình nóng lạnh hay những thiết bị điện công suất lớn nếu không có kiến thức chuyên môn. Bên trong thiết bị có thể tồn tại các bộ phận điện nguy hiểm ngay cả khi sự cố bên ngoài có vẻ đơn giản.
Làm gì nếu có người đang bị điện giật?
Nếu phát hiện một người đang tiếp xúc với nguồn điện và có khả năng bị điện giật, không được dùng tay trần kéo người đó ra khi nguồn điện chưa được ngắt.
Hãy ưu tiên ngắt cầu dao hoặc aptomat từ vị trí an toàn và gọi hỗ trợ khẩn cấp. Sau khi chắc chắn nguồn điện đã được cách ly, đánh giá tình trạng nạn nhân và thực hiện sơ cứu phù hợp với khả năng của mình trong khi chờ nhân viên y tế. Trường hợp nạn nhân bất tỉnh, khó thở hoặc có biểu hiện nghiêm trọng cần được hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Cách hạn chế tình trạng rò điện trong gia đình
Để giảm nguy cơ rò điện, nên thường xuyên quan sát dây nguồn, ổ cắm và phích cắm của các thiết bị đang sử dụng. Tránh để dây điện bị kẹp, kéo căng hoặc tiếp xúc thường xuyên với nước và nhiệt độ cao.
Các thiết bị đặt ở môi trường ẩm cần được lắp đặt đúng yêu cầu của nhà sản xuất. Hệ thống điện trong nhà cũng nên có nối đất và thiết bị bảo vệ phù hợp.
Đối với thiết bị đã sử dụng nhiều năm, nếu xuất hiện các dấu hiệu xuống cấp hoặc hoạt động bất thường, nên kiểm tra và sửa chữa sớm thay vì chờ đến khi xảy ra sự cố nghiêm trọng.
Kết luận
Rò điện có thể xuất hiện ở nhiều thiết bị gia dụng và đôi khi dấu hiệu ban đầu chỉ là cảm giác tê nhẹ khi chạm vào vỏ máy. Tuy nhiên, đây là vấn đề không nên xem nhẹ. Khi nghi ngờ thiết bị điện bị rò điện, hãy ngừng sử dụng, ngắt nguồn từ vị trí an toàn và tránh kiểm tra trực tiếp bằng tay.
Bên cạnh việc sửa chữa thiết bị gặp sự cố, một hệ thống nối đất và thiết bị chống dòng rò được lắp đặt đúng kỹ thuật cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an toàn điện cho gia đình.
Săn mã giảm giá (Voucher) trên Shopee
